Pakt migracyjny obejmuje dziesięć unijnych aktów prawnych przyjętych w 2024 r. Większość jego przepisów jest stosowana od 12 czerwca 2026 r. Regulacje ujednolicają kontrolę zewnętrznych granic UE, rejestrację osób przybywających do Wspólnoty, rozpatrywanie wniosków azylowych oraz organizację powrotów. Osoby nielegalnie przekraczające granicę mogą być poddawane kontroli biometrycznej. Procedura graniczna może trwać do 12 tygodni, a po odrzuceniu wniosku procedura powrotowa — do kolejnych trzech miesięcy.
Najwięcej konsekwencji praktycznych wiąże się z mechanizmem solidarności. Tegoroczna pula obejmuje 21 tys. relokacji oraz 420 mln euro wkładów finansowych. Państwa mogą realizować swoje zobowiązania przez przyjęcie migrantów, wpłatę pieniędzy albo inne działania. Francja zadeklarowała przyjęcie 3361 osób, a Włochom przypisano 54 mln euro w formie alternatywnych środków solidarnościowych. Głównymi beneficjentami puli są Włochy, Hiszpania, Grecja i Cypr.
Polska w 2026 r. korzysta ze zwolnienia przede wszystkim z powodu liczby Ukraińców przyjętych po wybuchu wojny. Bez tej ulgi jej udział w puli, przy realizacji zobowiązania przez relokacje, wynosiłby około 1400 osób. Zwolnienie nie wyklucza innych form udziału w mechanizmie. Przykładem sporu wokół relokacji jest plan przeniesienia 58 migrantów z Cypru na Litwę, któremu sprzeciwia się część litewskiego rządu.