Powrót z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej jest procesem rozłożonym w czasie. W przypadku Sophie Adenot zakończenie misji εpsilon oznaczało najpierw wodowanie, badania na statku ratowniczym, przelot do Houston, a dopiero później transport do Europejskiego Centrum Astronautów w Kolonii. Tam rozpoczął się trwający od dwóch do trzech tygodni okres przystosowania organizmu do warunków na Ziemi. Następnie astronautka ma kontynuować rehabilitację i obserwację pod opieką zespołu szkoleniowego ESA.
Adenot spędziła w przestrzeni kosmicznej 237 dni, 5 godzin i 18 minut. Została wystrzelona 13 lutego 2026 roku z Cape Canaveral na Florydzie, a na Ziemię wróciła z załogą Crew-12. Kapsuła Dragon Freedom wodowała 8 października u wybrzeży Kalifornii. Astronauci opuścili stację dzień wcześniej, a sama podróż od odłączenia kapsuły od ISS do wodowania trwała 27 godzin i 29 minut.
Powrót na Ziemię to także wyzwanie fizjologiczne
Podczas wejścia w atmosferę Dragon musiał zwolnić z prędkości około 28 tys. km/h do mniej więcej 500 km/h. Na wysokości około 5500 metrów otworzyły się spadochrony hamujące, a około minutę później cztery spadochrony główne. Po wodowaniu szybkie łodzie ekipy ratunkowej dotarły do kapsuły w ciągu kilku minut. Zespół przeprowadził kontrole bezpieczeństwa, podniósł pojazd na pokład statku Shannon, a następnie pomógł astronautom wyjść przez boczny właz.
Te procedury są tylko pierwszym etapem powrotu. Po opuszczeniu kapsuły Adenot i pozostali członkowie załogi przeszli wstępne badania medyczne na statku ratowniczym. Następnie helikopterem dotarli na ląd i samolotem NASA polecieli do Ellington Field w Houston. Z Houston Adenot przetransportowano do Kolonii należącym do Francuskich Sił Powietrznych samolotem Airbus A330 MRTT Phénix. Wylądowała tam 10 października.
ESA podaje, że powrót do ziemskiej grawitacji wymaga odrębnego programu badań i readaptacji. Zespoły Niemieckiej Agencji Kosmicznej DLR pracują w ośrodku :envihab, położonym obok Europejskiego Centrum Astronautów. Zapewniają tam wsparcie operacyjne, medyczne i naukowe. Celem tego etapu jest zebranie danych o stanie astronautki oraz pomoc w odzyskaniu sprawności sprzed lotu.
France 24, opisując pierwszy publiczny występ Adenot po powrocie, zwróciło uwagę, że astronautka wyglądała na osłabioną i była wspierana przez lekarzy ESA. Sama mówiła o fizjologicznych trudnościach związanych z powrotem. W materiale wymieniono skutki adaptacji organizmu do braku grawitacji: utratę części masy kostnej, zanik mięśni, osłabienie układu krążenia oraz problemy ze wzrokiem. Dlatego kilkutygodniowa rehabilitacja nie jest formalnością, lecz częścią planu misji.
Powrót może być obciążający także z innych powodów. Adenot opisywała wodowanie jako trudny moment, ponieważ kapsuła przez około 25 minut kołysała się na dużych falach. Po wyciągnięciu z pojazdu miała powiedzieć ratownikom, że chciałaby wrócić w kosmos, gdzie było jej łatwiej. Jej relacja pokazuje, że zakończenie misji łączy ulgę i radość z koniecznością ponownego przyzwyczajenia się do ziemskiego środowiska.
Rekord długości był tylko jednym z wyników misji
Misja εpsilon ustanowiła europejski rekord najdłuższego pojedynczego pobytu na orbicie. Czas Adenot przekroczył o ponad 35 dni wcześniejszy rekord należący do astronauty ESA Luki Parmitano, który ustanowił go podczas misji Beyond. Crew-12 była również najdłuższą misją statku SpaceX Dragon. Poprzedni wynik, wynoszący 235 dni, należał do Crew-8.
Długi pobyt nie był jednak jedyną miarą znaczenia misji. Adenot wykonała trzy spacery kosmiczne w ciągu 14 dni. Łącznie spędziła poza stacją 19 godzin i 42 minuty. Była drugą Europejką, po astronautce ESA Samanthcie Cristoforetti, która przeprowadziła taką operację, oraz pierwszą Francuzką wykonującą spacer kosmiczny.
Prace poza stacją wymagały działania w skafandrze i przy użyciu wyposażenia ISS, ale źródła nie przedstawiają ich jako samodzielnego celu misji. Były częścią szerszego programu obejmującego badania, utrzymanie infrastruktury i przygotowanie technologii dla przyszłych wypraw. W trakcie pobytu Adenot przeznaczyła około 218 godzin na pracę przy 35 europejskich ładunkach badawczych. Kolejne około 25 godzin zajęły jej konserwacja i modernizacja systemów w module Columbus, który jest europejskim laboratorium na orbicie.
ISS jako laboratorium dla wielu dziedzin
Eksperymenty prowadzone podczas εpsilon dotyczyły między innymi zdrowia, biologii, fizyki płynów, fizyki promieniowania, materiałów i nauk podstawowych. Taki zakres pokazuje, że stacja kosmiczna służy nie tylko do obserwacji Ziemi czy testowania samego lotu. Jest także miejscem, w którym można prowadzić równoległe programy badawcze w warunkach mikrograwitacji.
ESA nie ograniczała programu Adenot do doświadczeń przypisanych wyłącznie jednej agencji. Astronautka pracowała przy eksperymentach i ładunkach należących do partnerów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Wykonała wszystkie eksperymenty przygotowane dla niej przez francuską agencję kosmiczną CNES oraz wszystkie przydzielone jej doświadczenia ESA. W ten sposób pojedyncza misja była elementem większego, międzynarodowego programu badawczego prowadzonego na pokładzie ISS.
Wśród testowanych rozwiązań znalazło się europejskie urządzenie do ćwiczeń E4D. Źródła wskazują je jako technologię przeznaczoną również z myślą o przyszłych misjach eksploracyjnych. Badano także drukowanie metalu w przestrzeni kosmicznej. Oba przykłady dotyczą nie tylko bieżącej pracy na stacji, lecz także rozwiązań, które mogą mieć znaczenie dla kolejnych wypraw. Program obejmował ponadto komercyjne ładunki badawcze.
Znaczenie misji można więc rozpatrywać na kilku poziomach. Rekord długości dostarczył danych o funkcjonowaniu człowieka podczas wielomiesięcznego pobytu na orbicie. Spacery kosmiczne zwiększyły doświadczenie europejskiego programu załogowego. Eksperymenty i testy technologiczne w module Columbus wspierały badania z wielu dziedzin, a współpraca z partnerami ISS pokazała, że praca astronauty jest częścią rozbudowanego systemu międzynarodowego.
Dlaczego etap po lądowaniu jest częścią misji
Przypadek Adenot dobrze ilustruje, że misja kosmiczna obejmuje trzy powiązane fazy: pobyt na orbicie, bezpieczny powrót oraz odzyskanie sprawności na Ziemi. Dopiero po zakończeniu badań i rehabilitacji można ocenić pełny wpływ długiego lotu na organizm. Dane zbierane w ośrodku :envihab i podczas dalszej rehabilitacji mają więc znaczenie nie tylko dla samej astronautki, ale też dla planowania następnych lotów.
W dokumentach ESA powrót Adenot opisano jako zakończenie udanej misji naukowej, technologicznej i eksploracyjnej. Jej pobyt na ISS był jednocześnie rekordem, serią spacerów kosmicznych, pracą przy 35 europejskich ładunkach oraz sprawdzianem rozwiązań, które mogą zostać wykorzystane w przyszłości. Ostatecznym rezultatem nie jest zatem wyłącznie czas spędzony na orbicie, lecz także wiedza uzyskana przed lotem, w jego trakcie i podczas powrotu do życia na Ziemi.